Успенскі сабор у Віцебску з’яўляецца кафедральным і быў асвечаны 30 верасня 2011 года. Узведзены па ўзоры сабора, размяшчалася на гэтым месцы да знішчэння яго савецкімі ўладамі ў 1936 годзе. Сёння сабор прыцягвае мноства турыстаў, якія выбралі адпачынак у Віцебску, а таксама вернікаў і паломнікаў.

Успенскі сабор у Віцебску размяшчаецца на Ўсьпенскай горцы, гісторыя якой налічвае, як мінімум, тысячу гадоў. Гісторыкі мяркуюць, што да распаўсюджвання на гэтых землях хрысціянства, на гары размяшчалася паганскае капішча. Першая царква на Ўсьпенскай горцы з’явілася у 1406 годзе і была названая ў гонар Прасвятой Багародзіцы. У 17 – пачатку 18 стагоддзяў драўляная царква не аднойчы то згарала або была спаленая, то разбіралася або перабудоўвалася мясцовымі жыхарамі. Акрамя гэтага, яна была то праваслаўнай, то перадавалася ў валоданьне уніятам. Пасля таго, як храм у чарговы раз згарэў ў 1722 годзе, больш за 20 гадоў месца на Ўсьпенскай горцы пуставала. У 1743 годзе на ранейшым месцы было пачата ўзвядзенне новай каменнай уніяцкай царквы і будынкаў базыльянскага монастыря.Строительство храма вялося па праекце італьянскага архітэктара Іосіфа Фантана. Лічыцца, што за ўзор ён узяў базіліку Сан-Карла-аль-Корса ў Рыме.

У адпаведнасці з указам імператара Паўла I ад 18 лiпеня 1799 года базыльянскі манастыр быў перададзены праваслаўнаму ведамству, а царква перайменавана ў Успенскі сабор.

У пачатку 19 стагоддзя ён перабудоўваўся і спачатку набыў рысы барока, а затым і некаторыя элементы класіцызму.

У 1812 годзе французская армія задаволіла ў храме лазарэт, у выніку чаго былі расьцягалі і знішчаны многія унікальныя ўпрыгажэнні храма. Аднак пасля вайны храм быў адноўлены.

Пасля прыходу да ўлады бальшавікоў ў 1917 годзе сабор зачынілі, а ў 1936 годзе і зусім ўзарвалі. У 1949 годзе на месцы сабора быў пабудаваны цэх завода заточныя станкі, які праіснаваў да 1980-х гадоў і быў цалкам знесены ў 1998 годзе.

Праект па аднаўленні храма быў распрацаваны архітэктарамі И.Ротько і А.Михайлюковым яшчэ ў 1990 годзе. Аднак будаўнічыя работы пачаліся толькі ў чэрвені 2000 года. Асвячоны храм быў 30 верасня 2011 года, хоць наведвальнікаў прымае ўжо з красавіка 2011 года. Успенскі сабор у Віцебску, акрамя ўсяго іншага, уладальнік самага вялікага званы ў Беларусі. Гэты звон важыць прыкладна 5 200 кг.

Існуе легенда, звязаная з Успенскім саборам у Віцебску. Згодна з ёй, з сабора пад Заходняй Дзвіной ідзе падземны ход такой велічыні, што па ім лёгка мог прайсці чалавек. У гэтай легенды нават ёсць пэўныя правы на існаванне. Справа ў тым, што ў 18 стагоддзі пры чарговым будаўніцтве гэтага храма будаўнікі збудавалі дрэнажную сістэму для адводу грунтавых вод з падвалаў храма. І велічыня гэтага ходу як раз дазваляла прайсці па ім чысцільшчык гэтай дрэнажнай сістэмы.

Успенскі сабор у Віцебску з’яўляецца безумоўным упрыгожаннем горада, прыцягваюць да сябе сотні і тысячы турыстаў, якія выбралі адпачынак у Беларусі, экскурсійны тур па Беларусі ці рэлігійны тур па Беларусі.